Xạ Điêu Anh Hùng Truyện - tác phẩm mở đầu Xạ Điêu Tam Bộ Khúc

[quangnm]

Xạ Điêu Anh Hùng Truyện (The Legend of the Condor Heroes) hay còn được gọi là Anh Hùng Xạ Điêu là một trong những tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung được đánh giá cao, xuất bản năm 1957 trên Hương Cảng Thương Báo. Đây là tiểu thuyết đầu tiên của Xạ Điêu Tam Bộ Khúc.

Câu truyện kể về sự hình thành của đế quốc Mông Cổ, sự sụp đổ của nhà Kim, sự suy yếu trầm trọng của nhà Tống thông qua quá trình trưởng thành của nhân vật chính Quách Tĩnh. Truyện kết thúc khi Thành Cát Tư Hãn qua đời. Đây được coi là kiệt tác đầu tiên trong sự nghiệp viết tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung. Hai nhân vật chính nhất trong truyện là Quách Tĩnh và Hoàng Dung. Hai người tính cách dường như đối lập hoàn toàn, Quách Tĩnh thật thà, ngu ngơ, chậm chạp nhưng có tài năng tiềm ẩn, Hoàng Dung nhanh nhẹn, láu lỉnh, khôn ngoan. Phần lớn truyện là những cuộc phiêu lưu của Quách Tĩnh (về sau có Hoàng Dung đi kèm) trải dài từ Mông Cổ xuống đến tận Giang Nam, phía đông du đến tận Đào Hoa đảo. Qua các cuộc phiêu lưu của Quách, Hoàng, độc giả còn biết đến võ lâm ngũ bá: Đông Tà, Tây Độc, Nam Đế, Bắc Cái, Trung Thần Thông.

Để theo dõi tác phẩm này, các bạn có thể tham khảo những link sau:

- Anh Hùng Xạ Điêu trên vnthuquan.net (http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237nqntn1n31n343tq83a3q3m3 237nvn)

- Bản pdf của VDCmedia (http://www.box.net/shared/3220r614ti)

Một số thông tin thêm về các nhân vật chính trong truyện:
Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh) - anh hùng trong truyện. Chàng là con của Quách Khiếu Thiên (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_Khi%E1%BA%BFu_Thi%C3%AAn) và Lý Bình (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%C3%BD_B%C3%ACnh&action=edit). Mặc dù không thông minh, chàng ngây thơ, chân thật và hay ra tay làm việc nghĩa.
Hoàng Dung (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Dung) - tình yêu của Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh) trong truyện. Là con gái của đảo chủ Đào Hoa đảo (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%C3%A0o_Hoa_%C4%91%E1%BA%A3o) Hoàng Dược Sư (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_D%C6%B0%E1%BB%A3c_S%C6%B0), nàng đóng giả là chú bé và đi theo Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh). Thông minh, nhanh trí, Hoàng Dung (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Dung) đã bị đánh gục bởi sự thành thực và ngay thẳng của Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh).
Mục Niệm Từ (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=M%E1%BB%A5c_Ni%E1%BB%87m_T%E1%BB%A B&action=edit) - người Dương Khang (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Khang) yêu. Nàng là con nuôi của Dương Thiết Tâm (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Thi%E1%BA%BFt_T%C3%A2m), cha của Dương Khang. Hồng Thất Công đã dạy một ít võ công cho nàng.
Quách Khiếu Thiên (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_Khi%E1%BA%BFu_Thi%C3%AAn) - Cha của Quách Tĩnh, người chết dưới tay của Hoàn Nhan Hồng Liệt (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_H%E1%BB%93ng_Li%E1%BB%87t), một hoàng thân của triều Kim (http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Kim)
Dương Thiết Tâm (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Thi%E1%BA%BFt_T%C3%A2m) - Cha của Dương Khang và là anh em kết nghĩa của Quách Khiếu Thiên (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_Khi%E1%BA%BFu_Thi%C3%AAn).
Bao Tích Nhược (http://vi.wikipedia.org/wiki/Bao_T%C3%ADch_Nh%C6%B0%E1%BB%A3c) - Mẹ của Dương Khang. Nàng đã tưởng rằng Dương Thiết Tâm (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Thi%E1%BA%BFt_T%C3%A2m) đã chết và đồng ý lấy Hoàn Nhan Hồng Liệt (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_H%E1%BB%93ng_Li%E1%BB%87t) để nuôi dưỡng Dương Khang (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Khang).
Lý Bình (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=L%C3%BD_B%C3%ACnh&action=edit) - Mẹ của Quách Tĩnh và vợ của Quách Khiếu Thiên (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_Khi%E1%BA%BFu_Thi%C3%AAn). Sau khi Quách Khiếu Thiên mất, nàng quyết định chạy trốn và được quân Mông Cổ (http://vi.wikipedia.org/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) cứu.
Dương Khang (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Khang) - anh em kết nghĩa với Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh), con của Dương Thiết Tâm (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Thi%E1%BA%BFt_T%C3%A2m) và Bao Tích Nhược (http://vi.wikipedia.org/wiki/Bao_T%C3%ADch_Nh%C6%B0%E1%BB%A3c). Mẹ hắn tái giá với vương gia nhà Kim (http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Kim) nên hắn xuất hiện lần đầu trong truyện với vị thế một tiểu vương gia. Được nuông chiều trong nhung lụa nên tính cách của hắn càng trở nên đen tối. Hắn khát khao sức mạnh, phản bội bạn bè và chính sư phụ. Hắn là đồ đệ của Toàn Chân giáo (http://vi.wikipedia.org/wiki/To%C3%A0n_Ch%C3%A2n_gi%C3%A1o) Khâu Xứ Cơ (http://vi.wikipedia.org/wiki/Kh%C3%A2u_X%E1%BB%A9_C%C6%A1) và đồ đệ bí mật của Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit). Dương Khang (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Khang) cuối cùng có một kết cục bi thảm khi cố giết Hoàng Dung (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Dung). Dương Khang đấm phải miếng sắt ở áo của Hoàng Dung đã bị tẩm thuốc độc rắn của Âu Dương Phong. Âu Dương Phong từ chối cứu bởi vì Hoàng Dung nói Tây Độc rằng Dương Khang đã giết con của hắn là Âu Dương Khắc. Dương Khang bị để mặc mà chết.
Âu Dương Khắc (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_D%C6%B0%C6%A1ng_Kh%E1%BA%AFc) - là cháu và là đệ tử của "Tây Độc" Âu Dương Phong (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_D%C6%B0%C6%A1ng_Phong). Hắn không biết cha ruột của mình chính là Âu Dương Phong và mình là kết quả của mối tình giữa ông ta với người chị dâu. Âu Dương Khắc được biết đến vì đã bắt cóc và hãm hiếp nhiều cô gái trẻ. Hắn yêu Hoàng Dung. Sau này bị bạn là Dương Khang giết vì Duơng Khang muốn làm đồ đệ của Âu Dương Phong (ông ta chỉ truyền võ công cho một đệ tử duy nhất, lúc đó là Âu Dương Khắc) và cũng bởi vì tranh giành Mục Niệm Từ.
Hoàn Nhan Hồng Liệt (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_H%E1%BB%93ng_Li%E1%BB%87t) - là một vương gia của nhà Kim (http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Kim) và là cha dượng của Dương Khang (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Khang). Say đắm vẻ đẹp của mẹ Dương Khang (http://vi.wikipedia.org/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_Khang), hắn đã sai quân tới giết chết cả nhà Quách và Dương để hắn trở thành người hùng cứu Bao Tích Nhược (http://vi.wikipedia.org/wiki/Bao_T%C3%ADch_Nh%C6%B0%E1%BB%A3c). Được coi là người kế tiếp trở thành vua nước Kim (http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Kim), hắn cho người truy tìm Võ Mục Di Thư (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=V%C3%B5_M%E1%BB%A5c_Di_Th%C6%B0&action=edit) của Nhạc Phi (http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%E1%BA%A1c_Phi) để thống nhất thiên hạ.
Cừu Thiên Nhận (http://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%ABu_Thi%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADn) - là bang chủ Thiết Chưởng Bang (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_Ch%C6%B0%E1%BB%9Fng_ Bang&action=edit), người được coi chỉ đứng sau Thiên hạ ngũ tuyệt (http://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%C3%AAn_h%E1%BA%A1_ng%C5%A9_tuy%E1%BB%87t) trong cuộc Hoa Sơn luận kiếm (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hoa_S%C6%A1n_lu%E1%BA%ADn_ki%E1%BA %BFm&action=edit) lần đầu tiên. Hắn là người rất giỏi khinh công (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Khinh_c%C3%B4ng&action=edit), có thể đi trên nước. Chính vì vậy giới gian hồ còn gọi là Thủy thượng phiêu
Cừu Thiên Trượng (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%ABu_Thi%C3%AAn_Tr%C6%B0%E1 %BB%A3ng&action=edit) - là anh sinh đôi của Cừu Thiên Nhận (http://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%ABu_Thi%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADn). Bởi vì rất giống Cừu Thiên Nhận (http://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%ABu_Thi%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADn) nên hắn hay đi giả danh, mặc dù không biết một chút võ công gì cả. Cuối chuyện hắn suýt chết khi xâm nhập vào cấm động của Thiết Chưởng Bang (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_Ch%C6%B0%E1%BB%9Fng_ Bang&action=edit).
Trần Huyền Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Huy%E1%BB%81n_Phong&action=edit) - đồ đệ của Hoàng Dược Sư (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_D%C6%B0%E1%BB%A3c_S%C6%B0). Hắn yêu đồ đệ của Hoàng Dược Sư (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_D%C6%B0%E1%BB%A3c_S%C6%B0) là Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit) và cùng bỏ trốn sau khi ăn cắp quyển thứ hai của Cửu âm chân kinh (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%ADu_%C3%A2m_ch%C3%A2n_kinh&action=edit). Chính vì không biết các lý thuyết của quyển thứ nhất nên hắn và Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit) phải tự dùng các phương pháp của mình, điều đó khiến cho chúng trở nên độc ác, đen tối. Trong trận đánh với Giang Nam thất quái (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Giang_Nam_th%E1%BA%A5t_qu%C3%A1i&action=edit), Trần Huyền Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Huy%E1%BB%81n_Phong&action=edit) đã bị Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh) đâm chết. Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit) đã lột da ở sau lưng của hắn, nơi lưu giữ bí kiếp võ công Cửu âm chân kinh (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%ADu_%C3%A2m_ch%C3%A2n_kinh&action=edit).
Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit) - đồ đệ phản bội của Hoàng Dược Sư (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_D%C6%B0%E1%BB%A3c_S%C6%B0) trốn đi cùng với Trần Huyền Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Huy%E1%BB%81n_Phong&action=edit). Trong phần đầu của truyện đã bị Kha Trấn Ác (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Kha_Tr%E1%BA%A5n_%C3%81c&action=edit) làm cho mù. Giới giang hồ còn gọi Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit) là Thiết Thi, cùng với chồng được gọi là Hắc Phong Song Sát. Sau này trở thành sư phụ của Dương Khang. Chính tình yêu của thị với chồng khiến Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit) quyết trả thù Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh) và Giang Nam thất quái (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Giang_Nam_th%E1%BA%A5t_qu%C3%A1i&action=edit). Cuối cùng Mai Siêu Phong (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Si%C3%AAu_Phong&action=edit) đã đỡ một chưởng từ Âu Dương Phong (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_D%C6%B0%C6%A1ng_Phong) để bảo vệ sư phụ Hoàng Dược Sư (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_D%C6%B0%E1%BB%A3c_S%C6%B0).
Thiên hạ ngũ tuyệt
Thiên hạ ngũ tuyệt (http://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%C3%AAn_h%E1%BA%A1_ng%C5%A9_tuy%E1%BB%87t) là năm người có võ công giỏi nhất trong thời Quách Tĩnh (http://vi.wikipedia.org/wiki/Qu%C3%A1ch_T%C4%A9nh)
Vương Trùng Dương (http://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Tr%C3%B9ng_D%C6%B0%C6%A1ng) - hay còn được gọi là Trung Thần Thông. Ông là người có võ nghệ giỏi nhất trong năm người và đã chiến thắng trong cuộc Hoa Sơn luận kiếm (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hoa_S%C6%A1n_lu%E1%BA%ADn_ki%E1%BA %BFm&action=edit) lần đầu. Giải thưởng là cuốn Cửu Âm chân kinh (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%ADu_%C3%82m_ch%C3%A2n_kinh&action=edit). Trước khi thành lập Toàn Chân giáo (http://vi.wikipedia.org/wiki/To%C3%A0n_Ch%C3%A2n_gi%C3%A1o), ông chiến đấu chống lại quân Nhà Kim (http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_Kim). Trước khi mất, ông chia Cửu âm chân kinh (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%ADu_%C3%A2m_ch%C3%A2n_kinh&action=edit) thành hai quyển, quyển đầu tiên là về tu dưỡng nội công, quyển hai là về các kỹ thuật từ nội năng. Ông đã giả chết làm Âu Dương Phong (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_D%C6%B0%C6%A1ng_Phong) mắc bẫy khi hắn đến tìm chân kinh. Ông định tiêu hủy hai quyển đấy nhưng đã bảo Chu Bá Thông giấu đi để gìn giữ cho đời sau.
Hoàng Dược Sư (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_D%C6%B0%E1%BB%A3c_S%C6%B0) - hay còn được gọi là Đông Tà, Hoàng Lão Tà. Ông được biết đến như là một người kì dị, không tuân theo các luật của giới giang hồ (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Giang_h%E1%BB%93&action=edit). Ông là đảo chủ đảo Hoa Đào (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Hoa_%C4%90%C3%A0o&action=edit). Ông hay cầm trong tay cây sáo cùng với nội công có thể làm cho mọi người điên. Vợ ông đã đánh lừa Chu Bá Thông (http://vi.wikipedia.org/wiki/Chu_B%C3%A1_Th%C3%B4ng) để có thể đọc được quyển thứ hai của Cửu âm chân kinh (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%ADu_%C3%A2m_ch%C3%A2n_kinh&action=edit). Vợ ông đã cố nhớ để viết lại toàn bộ trong khi mang thai Hoàng Dung (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Dung). Bà đã chết khi sinh ra nàng. Cảm thấy tội lỗi với vợ khiến ông học y thuật làm sống lại vợ mình.
Âu Dương Phong (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_D%C6%B0%C6%A1ng_Phong) - hay còn được gọi là Tây Độc. Hắn đã quá ám ảnh bởi Cửu âm chân kinh (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=C%E1%BB%ADu_%C3%A2m_ch%C3%A2n_kinh&action=edit), lúc nào cũng đi tìm cho bằng được. Âu Dương Khắc (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C3%82u_D%C6%B0%C6%A1ng_Kh%E1%BA%AFc), cháu hắn, thực ra chính là con của hắn với chị dâu. Cuối truyện, hắn bị tẩu hỏa nhập ma do bị Hoàng Dung (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Dung) dùng mẹo. Hắn cố giết kẻ nào tên là Âu Dương Phong.
Đoàn Trí Hưng (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90o%C3%A0n_Tr%C3%AD_H%C6%B0ng) - hay còn được gọi là Nam Đế. Ông là hoàng đế của Đại Lý (http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_L%C3%BD), một nước độc lập ở phía Nam nước Tống (http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) trước khi trở thành hòa thượng. Nhất Dương chỉ (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A5t_D%C6%B0%C6%A1ng_ch%E1 %BB%89&action=edit) của ông đều có ứng dụng trong y thuật cũng nhưng trong võ thuật. Ông có bốn đồ đệ là Ngư, Tiều, Canh, Độc và ẩn cư trên núi cùng với một hòa thượng Ấn Độ am hiểu trị thuốc độc. Vì cảm thây tội lỗi với đứa con của Chu Bá Thông (http://vi.wikipedia.org/wiki/Chu_B%C3%A1_Th%C3%B4ng) ông đã thoái vị và trở thành hòa thượng.
Hồng Thất Công (http://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93ng_Th%E1%BA%A5t_C%C3%B4ng) - hay còn được gọi là Bắc Cái. Ông là Bang chủ (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bang_ch%E1%BB%A7&action=edit) đời thứ mười tám của Cái Bang (http://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1i_Bang) và là một người thích rượu và món ăn ngon. Công phu nổi tiếng của ông là Hàng long thập bát chưởng (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=H%C3%A0ng_long_th%E1%BA%ADp_b%C3%A 1t_ch%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit) và Đả cẩu bổng pháp (http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3_c%E1%BA%A9u_b%E1%B B%95ng_ph%C3%A1p&action=edit). Ông đã chặt ngón tay trỏ phải vì cảm thấy đã làm nhỡ việc chỉ các món ăn. Chính vì thế giới giang hồ còn gọi ông là Cửu chỉ thần cái. Hoàng Dung (http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Dung) đã lợi dùng tính ham ăn để trở thành đệ tử của Hồng Thất Công (http://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BB%93ng_Th%E1%BA%A5t_C%C3%B4ng).

[Tà thần]

CHÂU BÁ THÔNG: TRĂM NĂM CÒN VỊ THÀNH NIÊN


Bảy mươi mới bước vào đời

Tám mươi ta mới sang chơi láng liềng

Tuổi mình còn vị thành niên

Hà cớ gì phải buồn phiền như ri?

(Thơ Trần Văn Chánh)

Mỗi khi đọc câu thơ tự trào dí dỏm của người bạn gởi tặng tôi từ vùng Bắc Ninh xa lắc, lúc cả hai tấp tễnh bước vào ngưỡng ngũ tuần, tôi lại nhớ đến Lão ngoan đồng Châu Bá Thông. Ở vào lứa tuổi mà Khổng Tử bảo là “tri thiên mệnh”, đã đủ dày dặn kinh nghiệm để hiểu được mệnh trời, ấy vậy mà vẫn thấy mình là kẻ “vị thành niên”! Cuộc sống vẫn luôn mênh mông đối với những người hồn nhiên lạc quan, luôn mang trong mình cái “xích tử chi tâm” của Lão ngoan đồng.

Khổng Tử bảo: “Tam thập nhi lập, tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập nhi tri thiên mệnh, lục thập nhi nhĩ thuận, thất thập nhi tòng tâm sở dục, bất du củ” (Ba mươi tuổi thì ý chí đã kiên định, bốn mươi tuổi thì không còn ngờ, năm mươi tuổi thì hiểu mệnh trời, sáu mươi tuổi thì tai thuận, bảy mươi tuổi thì có thể làm theo lòng ham thích của tâm mà không còn sợ vượt quá khuôn phép nữa - Luận ngữ - Vi chính II, 4). Cho nên “bảy mươi mới bước vào đời”! Lúc này đã có quyền “tòng tâm sở dục, bất du củ” rồi.

Ở cái tuổi “sang chơi láng giềng” thì người hàng xóm lọm khọm là láng giềng đã đành, thậm chí cái chết cũng là kẻ láng giềng. Lúc đó thì làm kẻ “sang chơi láng giềng” theo thể điệu “Être-pour-la-mort” (hữu thể hướng tử) của Heidegger! Đối với nhà thơ Nguyễn Công Trứ với cái chơi: “Tân nương dục vấn tân lang kỷ, ngũ thập niên tiền nhị thập tam” (tạm dịch: Người đẹp muốn hỏi tuổi ta. Năm mươi năm trước mới hăm ba chứ gì!), ở cái tuổi bảy mươi ba, nghĩa là mới “vào đời” được ba năm, thì dĩ nhiên những đào nương xuân xanh hơ hớ trong tiếng ca và sênh phách luôn là kẻ láng giềng của vị Doanh điền sứ tài ba và “chịu chơi” nhất trong nền văn học Việt Nam này.

Cụ Nguyễn Công Trứ tựa như nhân vật Alexis Zorba của nhà văn Hy Lạp Nikos Kazanzaki, luôn thấy mình ở lứa tuổi đôi mươi, yêu mê đắm, sống say sưa, làm việc hết mình để tận hưởng hết cái thanh sắc của trần gian cho đến lúc nhắm mắt. Cái tố chất “chịu chơi” của Alexis Zorba hoặc của Uy Viễn tướng công dù hiếm, nhưng vẫn còn có thể tìm thấy ở một đôi người, chứ cái tố chất hồn nhiên như đứa trẻ con chơi đùa giữa đời của Châu Bá Thông thì chỉ có thể tìm thấy trong chính Lão ngoan đồng!

Nếu chọn trong tất cả tác phẩm Kim Dung một nhân vật được mọi tầng lớp độc giả yêu thích, kể cả trẻ con thì có lẽ đó chính là Châu Bá Thông. Một nhân vật suốt đời chỉ biết chơi đùa, luôn tìm cách trốn tránh mọi trách nhiệm trong đời mà lại được độc giả yêu mến, điều đó mới là lạ lùng. Người ta nói “lên ba thì cười, lên mười thì mắng”, có nghĩa cùng một câu nói, nếu ở miệng đứa bé lên ba nói ra thì thấy ngộ nghĩnh đáng yêu, còn ở miệng đứa bé lên mười thì lại thấy hỗn xược vô lễ. Cái “thực” không đổi khác mà lại sinh ra hai tâm trạng yêu ghét, bởi vì câu nói của đứa bé lên ba hoàn toàn xuất phát từ trạng thái hồn nhiên vô tâm. Mà trên đời, những gì xuất phát từ cái tâm hồn nhiên đều dễ dàng tiếp cận và cảm động được lòng người một cách đằm thắm sâu xa. Châu Bá Thông được độc giả yêu mến bởi ông luôn là “đứa bé lên ba” đó.

Sau khi vô tình gây nên mối tình oan nghiệt tại cung điện Đoàn Nam đế, Châu Bá Thông lại suốt đời chạy trốn Anh Cô, không phải vì ông là kẻ bội bạc vô tình mà chỉ vì không muốn mang trách nhiệm với cõi đời, nghĩa là không có khái niệm “làm người lớn”. Thân ở trong cõi đời, nhưng tâm lại hoàn toàn không muốn vướng bận những luỵ phiền của cõi nhân gian.

Con người khi sinh ra là một đứa bé hồn nhiên, rồi lớn lên vượt qua giai đoạn ấu thơ để vào đời, và từng bước khám phá ra những điều huyền ẩn. Nhưng chính trong cái quá trình khám phá để “trưởng thành” ấy, con người dần đánh mất đi cái tâm hồn nhiên mà Thượng đế đã phú bẩm cho từ thuở ban đầu. Cái “xích tử chi tâm” dần bị chai sạn bởi những nghiệt ngã của cuộc sống. Con người, để tồn tại và để cạnh tranh vượt lên cao hơn người khác bằng mọi thủ đoạn mưu ma chước quỷ, cứ ngày càng xa dần vườn địa đàng của tuổi thơ. Cái tâm hồn nhiên kia bị tập nhiễm quá nhiều điều thô bỉ, đê tiện cùng những thói quen dối trá lọc lừa, mà chỉ khi có cơ duyên thoát khỏi những hệ luỵ ấy, con người mới có thể sực tỉnh để chợt hiểu ra những trò nhảm nhí mà mình cứ mê mải múa may trên sân khấu đời. Bộ sách của Mạnh Tử gồm mấy vạn lời, suy cho cùng cũng chỉ là nỗ lực giúp con người khôi phục lại cái tâm hồn nhiên đó mà thôi. “Đại nhân giả bất thất kỳ xích tử chi tâm” (Bậc đại nhân không đánh mất đi tấm lòng con trẻ - Mạnh Tử, Ly Lâu hạ). Châu Bá Thông chính là bậc đại nhân “bất thất kỳ xích tử chi tâm” đó.
Hầu hết những cao thủ võ lâm đều xem võ học là phương tiện để thỏa mãn tham vọng bành trướng uy quyền, và khoáng trương cái tôi. Chỉ có Châu Bá Thông xem võ học là mục đích tự thân. Thích học võ, vui học võ, say mê học võ. Hễ gặp ai có những tuyệt kỹ lạ lùng, như Dương Quá hoặc Kim luân Pháp vương là Châu Bá Thông sẵn sàng bái làm sư phụ để xin học. Như một đứa bé ham mê những đồ chơi lạ. Và chỉ có cái tâm hồn nhiên của trẻ thơ mới có thể sáng tạo ra những điều kỳ diệu từ những cái tưởng chừng như rất đỗi tầm thường.

Cậu hoàng tử bé trong tác phẩm Le petit Prince của Saint-Exupéry luôn ngạc nhiên trước những cái trò bận rộn lăng xăng kỳ lạ của người lớn. Mà chỉ có những đứa bé hồn nhiên mới thấy hết được cái vẻ trịnh trọng điên đảo của người lớn. Ông Bùi Giáng có lẽ cũng đã dùng cái tâm trẻ thơ để chuyển ngữ tác phẩm thành “Hoàng tử bé” bằng một ngôn ngữ vô cùng hồn nhiên thơ mộng, khác hẳn với những cuốn sách dịch cà rỡn khác của ông. Châu Bá Thông cũng chính là cậu “Hoàng tử bé” đáng yêu kia.

Tô Đông Pha hỏi “Tạo vật hà như đồng tử hý!” (tạo vật sao lại giống như đứa bé chơi đùa đến vậy!). Tạo hoá với đại lực lượng, đại ý chí mà lại biết chơi đùa cũng chỉ vì có cái tâm hồn nhiên của trẻ thơ. Châu Bá Thông suốt đời chỉ biết chơi đùa chỉ vì cái tâm đó. Chỉ vì một lời thách thức vớ vẩn mà Châu Bá Thông phải vượt mấy ngàn dặm từ Trung nguyên cho đến vùng hoang mạc xa xôi để tìm một lá cờ, giống như những đứa trẻ chơi trò cút bắt. Châu Bá Thông chính là “đồng tử hý” vậy.

Nhờ cái tâm hài nhi ưa đùa bỡn mà Châu Bá Thông không hề thù hận ai, kể cả Hoàng Dược Sư là người đã đánh gãy chân ông và bắt giam ông trên đảo hằng chục năm. Ngồi trong thạch động, không có bạn chơi thì tự mình chơi với mình bằng cách dùng hai tay đánh với nhau. Kết quả là ông sáng tạo ra môn tuyệt kỹ độc đáo nhất võ lâm: “Song thủ hỗ bác”. Hai tay vừa hỗ tương vừa công kích lẫn nhau, tạo thành uy lực vô lượng, như hai đối cực âm và dương cùng vận hành trong vòng tròn thái cực. Để học được môn võ công kỳ diệu này thì bài học vỡ lòng là phải dùng hai tay để vẽ cùng lúc một vòng tròn và một hình vuông. Mới nghe thì tưởng chừng như đơn giản, nhưng không ai học được. Cái công phu “phân tâm nhị dụng” (chia lòng ra làm hai để ứng dụng vào hai việc khác nhau) đó chỉ có hai người là Quách Tĩnh và Tiểu Long Nữ tiếp thu nổi. Quách Tĩnh học được là nhờ cái tâm đôn hậu chân chất, Tiểu Long Nữ học được là nhờ cái tâm hư tĩnh như mặt nước hồ thu, không hề vướng bụi trần.

Châu Bá Thông vai vế ngang với Hồng Thất Công, Hoàng Dược Sư lại nài nỉ được kết giao huynh đệ với Quách Tĩnh, là kẻ lẽ ra phải kêu mình bằng sư thúc tổ. Về sau ông lại kết giao với Dương Quá thuộc hạng con cháu của Quách Tĩnh nữa. Tôi chỉ tiếc một điều, có lẽ tại Lão ngoan đồng “kỵ” phái nữ sau “sự cố Anh Cô”, nếu không thì có lẽ ông đã kết nghĩa huynh muội với cô bé Quách Tương rồi. Hai tâm khoáng đạt như vậy mà không có cơ duyên để kết nghĩa thì quả là điều uổng phí của trần gian. Phật giáo chủ trương tất cả chúng sinh đều bình đẳng trước Tam bảo, thì mọi khách giang hồ đều bình đẳng trước cái tâm của Châu Bá Thông.

Cuối cùng thì cuộc trốn chạy Anh Cô cũng phải chấm dứt, cùng với cái chết trong cơn sám hối của Cừu Thiên Nhận. Châu Bá Thông và Anh Cô về sống chung, làm người láng giềng với Đoàn Nam đế. “Tám mươi ta mới sang chơi láng giềng”. Nhưng dẫu cho đến lúc đó, tôi vẫn cho rằng Châu Bá Thông vẫn là kẻ “vị thành niên”.

Mọi người chúng ta ai cũng đã có lần có được cái tâm Châu Bá Thông, rồi lại đánh mẩt đi. Nhưng điều đáng ngạc nhiên là dường như không ai muốn tìm lại cái tâm đó, có lẽ sợ bị mang tiếng là “trẻ con”! Chúng ta say sưa xác lập những giá trị, rồi luôn tìm mọi cách để chiếm đoạt những giá trị do chính chúng ta dựng nên, trong cái “thế giới người lớn” đầy những lễ nghi phiền toái cùng những dối trá lọc lừa. Chính trong tiến trình xây dựng và chiếm đoạt các giá trị đã làm nảy sinh biết bao xung đột, hận thù. Rồi chúng ta lại vắt óc tìm mọi cách hoà giải, cũng bằng kiểu cách khệnh khạng của “người lớn”, mà có khi nào chịu hiểu rằng chính cái kiểu cách khệnh khạng đó lại là mầm móng đẻ ra thêm các xung đột khác!

Thiên Sơn mộc trong Nam hoa kinh của Trang Tử chép: “Thuyền lớn vượt sông, có con đò nhỏ không người trôi đến chạm vào, thì dù là người có bụng hẹp hòi cũng không giận. Nhưng nếu trên đò có người, tất thuyền lớn sẽ hô hoán lên. Nếu gọi một hai lần mà không nghe ắt sẽ gọi lần thứ ba, rồi buông lời thoá mạ theo ngay. Lúc trước không giận mà bây giờ giận, vì lúc trước là chiếc đò không (hư) mà bây giờ là đò có người (thực). Người ta nếu biết làm mình trở thành chiếc đò không để trôi giữa đời, thì ai mà hại được? (Nhân năng hư kỷ dĩ du thế, kỳ thục năng hại chi? )” Châu Bá Thông chính là “con đò không” đó để rong chơi trong cõi giang hồ, đã biết “hư kỷ dĩ du giang hồ!”. Cái tâm “hư kỷ” của Châu Bá Thông là cái tâm tự nhiên, vượt trên cả chữ “năng”. Ông không cần tập “năng hư kỷ” mà tự nhiên đã là “hư kỷ” rồi.

Có người hỏi thiền sư Triệu Châu: “Con chó có Phật tính không?”. Ông đáp “Vô!”. Tâm Châu Bá Thông cũng chính là chữ “Vô” đó.

Cái tâm hài nhi của Châu Bá Thông là điều mà mọi tôn giáo và triết học chân chính đều nỗ lực muốn tìm lại. Hình ảnh ngây thơ của Chúa Hài Đồng hay nụ cười hồn nhiên của đức Phật Di Lặc luôn nhắc nhở ta về cái tâm Châu Bá Thông mà ta vô tình đánh mất. Và sẽ vô cùng hạnh phúc cho ai, ở những năm tháng cuối đời, tìm được cái tâm Châu Bá Thông ngay giây phút cận kề với cõi không hư.


Huỳnh Ngọc Chiến (Theo Kiến Thức Ngày Nay 566)