PDA

View Full Version : Hướng dẫn công việc của dịch giả, biên dịch, biên tập cho những người muốn biết.


bac cai cong
15-01-2008, 11:30 AM
* Dịch giả: Sau khi nhận bản convert sẽ dịch ra tiếng Việt, cố gắng dịch càng sát ý càng tốt.
- Qui định dịch của Tinh Tú Lâu:
+ Những thư viện cao thủ đã dịch quen tay có thể nhận cả chương để dịch.
+ Đối với các dịch giả mới bắt tay vào dịch thì bọn mình sẽ up lên các công cụ hỗ trợ dịch như từ điển Hán Việt vvv.. sau đó convert sẽ chia 1 chương dịch ra làm nhiều đoạn, bạn có thể nhận khoảng 1/2 đến 1/3 chương về dịch ( vì một chương TM hay TTB khá ngắn), sau đó bạn sẽ post đoạn dịch lên để cho một dịch giả cao thủ của Tinh Tú Lâu góp ý kiến để sửa chữa cho lần sau. ( vừa làm vừa học mà bạn)

* Biên dịch:
- Hiểu Hán Việt hoặc tiếng Trung thì càng tốt, do bạn sẽ phải check lại bài của các bạn dịch rồi so sánh với nguyên tác hoặc bản dịch Hán Việt. Bản dịch tiếng Anh sẽ không có ích nhiều trong trường hợp này do các bạn dịch hầu hết đều có tham khảo tiếng Anh cả. ( công việc biên dịch khó khăn hơn dịch, mình nghĩ những bạn mới nên dịch quen tay rồi mới nên tham gia biên dịch)

* Biên tập: (trích bài của Duyên tỷ)
- Điều thứ nhất: nếu các bạn muốn là một người biên tập thực sự đúng theo nghĩa của nó thì phải coi bản biên tập như đứa con của mình. Nếu muốn biên tập được một chương ít nhất các bạn phải mất đúng 1 ngày, phải đọc đi đọc lại một câu xem đã đúng ngữ pháp chưa, đã tròn câu chưa? hoặc câu bị cộc, mất chủ ngữ, vị ngữ thì sửa, bổ sung thêm cho tròn câu.

- Điều thứ hai: trong các bản biên dịch đặt dấu chấm với dấu phẩy theo bản chính của tác giả, nên các bạn phải biến biến hóa, nên đặt dấu chấm, dấu phẩy như thế nào cho hợp lý. Nếu giữ nguyên theo bản dịch thì vừa đọc vừa vấp không thể chấp nhận được.

- Điều thứ ba: nếu biên tập thì các bạn phải biết "bay", bài viết "bay" thì đọc mới thoáng và thuận từ trên xuống dưới. Có nghĩa là các bạn phải biết tìm từ nối, cụm từ nối, chuyển từ, đảo câu, thay từ, lược bỏ từ thừa, từ lặp lại, thêm từ thiếu. Những chỗ cần nhấn mạnh thì nhấn mạnh, cần từ láy thì bổ sung vào thêm cho sinh động, những chỗ thấy không cần thiết thì vứt quách đi. Nhưng quan trọng hơn là cho dù sử dụng những điều trên không được làm sai đoạn văn, sai nguyên tác của tác giả. Điều khó nhất là cũng là kỹ năng của người biên tập là biết biến hóa truyện nhưng không để người khác đọc mà phát hiện ra mình đã biến hóa và mình làm cho chương truyện "bay" như thuế nào, mà chỉ làm cho họ cảm nhận được là hay hơn, đọc thuận hơn.

- Điều thứ tư: biên tập là không theo nguyên tắc nào cả, chỉ cần hiểu chút Hán Việt là đủ (ai đọc truyện chưởng đều hiểu Hán Việt một chút). Đừng chú tâm vào đúng nghĩa của từ, nếu chú tâm vào đúng nghĩa của từ thì 3 ngày bạn ko thể làm dc một chương. Lưu ý là chỉ cần mình hiểu nghĩa là được rồi mình biến theo ý mình (nhưng ko dc sai nguyên tác).

Các bạn nên nghiên cứu thêm cách viết hoa và sử dụng từ viết hoa trong ngôn ngữ kiếm hiệp. ( Mình nghĩ bạn chỉ cần đọc truyện và văn từ 8.0 trở lên là được.:059:)

antilove
15-01-2008, 11:46 AM
em muốn hỏi là biên dịch với biên tập thì có được trả công bằng $$$ không? Cái này em có thể làm được, hồi trước có dịch phim chưởng cho Đài HN, nhưng hồi này bận quá,lại nghèo nữa==> nếu làm free thì ko thể sống được, mong các bác thông cảm.
CƠM ÁO KHÔNG ĐÙA VỚI KHÁCH VĂN:xitmau:

StormRaider
15-01-2008, 11:59 AM
em muốn hỏi là biên dịch với biên tập thì có được trả công bằng $$$ không? Cái này em có thể làm được, hồi trước có dịch phim chưởng cho Đài HN, nhưng hồi này bận quá,lại nghèo nữa==> nếu làm free thì ko thể sống được, mong các bác thông cảm.
CƠM ÁO KHÔNG ĐÙA VỚI KHÁCH VĂN:xitmau:
Cái này bạn phải hỏi KK là người phụ trách hoạt động của Mạnh Thường Quân. Việc biên dịch khá khó nên có khả năng thuê hơn, chứ biên tập là sửa lỗi tiếng Việt, rất nhiều bạn làm được nên chắc là không thuê ai cả. Tuy nhiên Tinh Tú Lầu là nhóm tự nguyện nên ít có khả năng trả tiền cho bạn để làm những việc này, bạn có thể liên lạc với KK để hỏi về việc biên dịch cho những bộ truyện khác, đặc biệt là Thất giới.

Về dịch và biên dịch, xin các bạn lưu ý là biên dịch khó hơn dịch thuật, vì đòi hỏi không chỉ dịch được mà còn phải sửa lỗi cho người dịch. Người dịch có thể dịch sai vì sau lưng còn có người biên dịch, nhưng người biên dịch không được sai vì biên dịch xong là chỉ kiểm tra lại chính tả rồi đưa ra luôn, không sửa nữa. Do đó việc biên dịch chỉ nên giao cho những bạn đã có kinh nghiệm dịch thuật và dịch rất ít lỗi. Thường thì vị trí biên dịch nên do những người đã biên dịch đề cử vì bản thân những người này biết rõ ai dịch tốt nhất và có thể làm biên dịch được.

Về phía các bạn chịu trách nhiệm convert, mong các bạn chủ động liên hệ với các bạn dịch thuật, biên dịch các chương trước đó để hỏi về các danh từ riêng trong truyện. Nếu chỉ convert thông thường như hiện nay thì tên riêng của người, của địa danh, của chiêu thức sẽ bị dịch cả sang tiếng Anh, nếu bạn nào dịch trên bản Hán Việt sẽ ít bị ảnh hưởng nhưng nếu dựa trên bản tiếng Anh sẽ rất mất thời gian phân biệt hoặc thay thế lại danh từ riêng. Các bạn làm nhiệm vụ convert chỉ cần yêu cầu các bạn dịch thuật, biên dịch trong lúc dịch lưu lại các danh từ riêng + tên tiếng Việt tương ứng ra một file text (notepad cũng được) hoặc đơn giản nhất là dùng chức năng phiên âm trong chương trình của bạn nguyenphuphi để lưu lại, sau đó dùng các danh từ riêng đã biết này thay vào bản convert (hoặc nếu dùng chương trình của bạn nguyenphuphi thì đơn giản nhất là copy thẳng các từ này vào file names.txt), như vậy các bạn nhận bản convert sẽ dịch được dễ dàng hơn.

Bác bac cai cong chơi ác thế, văn 8.0 thì anh em tèo hết mất :die:

bachlonghl
08-04-2008, 12:33 AM
Chộ đệ hỏi tức là người biên tập chỉ là người soát chính tả + chau chuốt lại câu văn cho nó có văn phong phù hợp phải không ạ. Nếu chỉ là việc này thôi đệ nghĩ mình làm được, xuất sắc là khác. Mình cũng đã tự thử dịch thô vào chương, so sánh với bản chính thức của lão ăn mày thì thấy:
1.Một số câu mình ko hiểu mình đoán mà dịch :04(1): sai be bét ko phải bàn.
2. Mình thấy một số câu nếu dịch như nguyên văn của tác giả khi dịch sang tiếng việt nó hơi chuối, ko được thoát ý, nên để hán việt hoặc thay bằng câu hán việc khác, văn phong hay hơn mà không làm sai lệch ý đồ, tình huống truyện,
3. Nếu lão ăn mày đọc thấy thì có thể cho mình thử vài chương ( xa xa tý ) mình nộp cho lão, nếu lão thấy đc lão chính thức cho mình biên tập cũng lão để đẩy nhanh tiến độ TTB, chứ lâu quá ( 1 năm ) thì chán lắm. Lý do thử việc lâu là đệ thi đến 12/05 này mới xong môn cuối :012:

bac cai cong
08-04-2008, 12:54 AM
Chộ đệ hỏi tức là người biên tập chỉ là người soát chính tả + chau chuốt lại câu văn cho nó có văn phong phù hợp phải không ạ. Nếu chỉ là việc này thôi đệ nghĩ mình làm được, xuất sắc là khác. Mình cũng đã tự thử dịch thô vào chương, so sánh với bản chính thức của lão ăn mày thì thấy:
1.Một số câu mình ko hiểu mình đoán mà dịch :04(1): sai be bét ko phải bàn.
2. Mình thấy một số câu nếu dịch như nguyên văn của tác giả khi dịch sang tiếng việt nó hơi chuối, ko được thoát ý, nên để hán việt hoặc thay bằng câu hán việc khác, văn phong hay hơn mà không làm sai lệch ý đồ, tình huống truyện,
3. Nếu lão ăn mày đọc thấy thì có thể cho mình thử vài chương ( xa xa tý ) mình nộp cho lão, nếu lão thấy đc lão chính thức cho mình biên tập cũng lão để đẩy nhanh tiến độ TTB, chứ lâu quá ( 1 năm ) thì chán lắm. Lý do thử việc lâu là đệ thi đến 12/05 này mới xong môn cuối :012:

Biên tập thì chờ box ẩn thiết kế xong, ta sẽ có thông báo chính thức. Lão hieusol phụ trách tuyển biên tập, lão rồng trắng chờ nha.:foyourinfo:

emdepnhatvietnam
08-04-2008, 08:31 AM
Có ai có thể giao cho em 1 chương để biên tập thử không?
Em đang thất nghiệp mà chẳng thấy ai giao việc gì cả.

hieusol
09-04-2008, 06:01 AM
Chộ đệ hỏi tức là người biên tập chỉ là người soát chính tả + chau chuốt lại câu văn cho nó có văn phong phù hợp phải không ạ. Nếu chỉ là việc này thôi đệ nghĩ mình làm được, xuất sắc là khác.

Rất hoan nghênh Bachlonghl đã có tinh thần đóng góp cho TTL. Tuy nhiên, nếu muốn trở thành 1 biên tập viên tốt, bạn nên chú ý cẩn trọng và học hỏi hơn nữa, đừng quá chủ quan. Bạn nói "Nếu chỉ là việc này thôi đệ nghĩ mình làm được, xuất sắc là khác", nhưng câu bạn viết "Chộ đệ hỏi tức là người biên tập chỉ là người soát chính tả + chau chuốt lại câu văn.." lại mắc đến 2 lỗi rồi, lỗi đầu do type ko cẩn thận, lỗi sau lại là lỗi chính tả tr-ch người Bắc thường mắc phải.

Thân.

vodanhlangtu
09-04-2008, 12:22 PM
Hôm nay mới vào đọc cái điều thứ tư hướng dẫn biên tập thấy chối quá nên phải phản bác tý.

Sự thực biên tập là thợ viết lại các tác phẩm. Trong trường hợp này là thông qua bản dịch thô mình viết lại bằng ngôn ngữ mẹ đẻ cho các độc giả Việt Nam thưởng thức tác phẩm. Các bạn biên tập mà không cần đúng nghĩa từ thì làm sao biên tập ??? Trọng ý không trọng hình à ??? Câu kêu chỉ cần chuyển ý không sai nguyên tác thì càng mù mờ hơn @@ Vậy tức là mình không rõ chỗ đó mình phóng tác thì làm sao giữ đúng nguyên tác, còn giữ đúng nguyên tác thì mình không hiểu nghĩa từ chỉ nắm được cái thần của câu thì làm sao biên tập.

Vậy thì đề nghị những ai đưa ra điều bốn cho hỏi lấy luận chứng ở đâu mà đưa ra điều bốn. Nếu giải thích suông sẽ thì mình tán thành còn nếu không giải thích được thì xin đề nghị sửa lại điều bốn cho những người tham gia hiểu rõ được cách thức biên tập sao cho rành mạch.

P/s: Xin lỗi đã chê bai điều bốn nhưng thật sự là điều bốn này rất bất cập. Không thể nào biên tập viên làm theo điều bốn được đâu, nên phân tích rõ ràng hơn dùm mình nha

Duyên
09-04-2008, 12:32 PM
Đệ không đọc câu cuối à (không được sai nguyên tác)

Ví dụ: gã vợ đánh ngồi bàn tiệc ăn thức ăn toàn là rau -> 2 từ "ăn" lặp lại, rất đúng nghĩa.

Hô biến nè: gã vợ đánh ngồi bàn tiệc dùng thức ăn toàn là rau -> thay từ ăn = từ dùng

Hoặc: họ không thể không để ý lắng nghe -> hai từ "không" lặp lại, rất đúng nghĩa của bản dịch không sai một từ.

Biến: Họ đều chăm chú lắng nghe

Tỷ hóa phép như vậy có sai với nguyên tác không nhỉ???

Hơn nữa biên tập không phải là "thợ viết lại tác phẩm" mà là tô son, kẻ, vẽ, trát phấn cho nó xinh, còn nét thì vẫn như cũ đấy thôi.

thaicuckiem
09-04-2008, 12:45 PM
Đệ không đọc câu cuối à (không được sai nguyên tác)

Ví dụ: gã vợ đánh ngồi bàn tiệc ăn thức ăn toàn là rau -> 2 từ "ăn" lặp lại, rất đúng nghĩa.

Hô biến nè: gã vợ đánh ngồi bàn tiệc dùng thức ăn toàn là rau -> thay từ ăn = từ dùng

Hoặc: họ không thể không để ý lắng nghe -> hai từ "không" lặp lại, rất đúng nghĩa của bản dịch không sai một từ.

Biến: Họ đều chăm chú lắng nghe

Tỷ hóa phép như vậy có sai với nguyên tác không nhỉ???
sai lè ra rồi. Ăn sao lại thành dùng - từ ăn nó mang nghĩa phổ thông còn từ dùng nó ...lịch sự quá:4:
Khổ tỉ lơn tuổi rồi nên cứng nhắc quá. Thay bằng từ xơi hoặc từ đánh chén cho nó phổ thông đi

họ không thể không để ý lắng nghe -> cái này nhằm nhấn mạnh cái mà họ đang nghe là rất quan trọng nữa , chỉ e câu của tỉ không đáp ứng được ý này.:4: Theo đệ thì nên đổi là Họ buộc phải để ý lắng nghe (Chắc là sai nguyên tác :4::4:)
Thôi giữ nguyên là tốt nhất . Híc . trình độ văn có hạn:4:

herobk13
09-04-2008, 12:49 PM
Xin phép rụt rè có ý kiến với nàng Duyên một chút. Tránh lặp từ là tốt, nhưng cảm giác người đọc về cái "không thể không" và cái "đều" khác hẳn nhau. Nếu cái "không thể không" nào nàng cũng hô biến thế thì có vẻ không ổn lắm.
Đôi khi việc lặp từ như không thể không là một biện pháp nhấn mạnh ý, đừng sửa. Nhiều chỗ cũng không thể tránh lặp từ, đừng cố biến đổi mà sai ý!

Vodanh nói cũng có ý đúng. Tức là khi dịch người dịch đã phải chọn từ Việt hợp lý, ví dụ như chỉ đúng 90% nghĩa của từ gốc, sau đó biên tập vì lí do gì đó lại sửa thành một từ khác giống nghĩa 90% với từ Việt ấy, cuối cùng còn có 81% nghĩa thôi.

Chính vì lẽ đó ở BHTT đang thử nghiệm model người biên dịch biên tập luôn (vì hiểu bản gốc mà), người tiếp theo chỉ gọi là check chính tả, chứ không nên thay từ.

Xin lỗi mỗ đã chen ngang, chưa hề đọc topic này từ đầu, chỉ đọc bài vủa Vợ đánh và nàng Duyên. Có gì mọi người cứ mổ xẻ vấn đề (không phải lão phu hehe)

Duyên
09-04-2008, 12:59 PM
Xin phép rụt rè có ý kiến với nàng Duyên một chút. Tránh lặp từ là tốt, nhưng cảm giác người đọc về cái "không thể không" và cái "đều" khác hẳn nhau. Nếu cái "không thể không" nào nàng cũng hô biến thế thì có vẻ không ổn lắm.
Đôi khi việc lặp từ như không thể không là một biện pháp nhấn mạnh ý, đừng sửa. Nhiều chỗ cũng không thể tránh lặp từ, đừng cố biến đổi mà sai ý!

Vodanh nói cũng có ý đúng. Tức là khi người dịch đã phải chọn từ Việt hợp lý, ví dụ như chỉ đúng 90% nghĩa của từ gốc, sau đó biên tập vì lí do gì đó lại sửa thành một từ khác giống nghĩa 90% với từ Việt ấy, cuối cùng còn có 81% nghĩa thôi.

Chính vì lẽ đó ở BHTT đang thử nghiệm model người biên dịch biên tập luôn (vì hiểu bản gốc mà), người tiếp theo chỉ gọi là check chính tả, chứ không nên thay từ.

Xin lỗi mỗ đã chen ngang, chưa hề đọc topic này từ đầu, chỉ đọc bài vủa Vợ đánh và nàng Duyên. Có gì mọi người cứ mổ xẻ vấn đề (không phải lão phu hehe)

Ồ, đó là ví dụ mà, đâu phải chỗ nào cũng sửa được chứ. Hơn nữa ngôn ngữ tiếng Việt rất phong phú, bản dịch từ lặp lại rất nhiều. Mình thấy trên truyền hình đó có dòng chú giải tiếng Anh ở dưới nhưng khi chuyển sang tiếng Việt nó khác hẳn nhưng nghĩa không đổi. Ví dụ từ ăn có thể thành:nhậu, chén, xơi, đớp, bụp, gặm... ặc ặc ghê quá, tùy từng thời điểm, từng hoàn cảnh (ví dụ: từ "giết" trong đánh nhau thì đúng là giết chết thật rồi, nhưng khi yêu thì sao nhỉ??? hi hi.....). Quan trọng là lựa thế nào cho đúng, không thay đổi nghĩa của đoạn văn là được. Mình đã từng khuyến khích những bạn tập dịch hoặc biên dịch mới rằng "cứ dịch đúng nghĩa 100%, lủng củng câu từ thì kệ nó để các biên tập viên chỉnh và sử dụng từ thay thế cho thích hợp, khi biên tập xong, các dịch giả sẽ vào soát lại để hoàn thiện bước sau cùng, nếu người dịch thấy không hợp lý thì chỉnh lại".

Điều quan trọng nhất là "không được sai nguyên tác"

herobk13
09-04-2008, 01:17 PM
Thôi nói chơi thế thôi, mai ta đền nàng bài thơ nữa là được ^__^

vodanhlangtu
10-04-2008, 12:48 AM
Mình hỏi cái điều bốn hướng dẫn biên tập viên vì thấy nó lủng củng quá chứ có phải hỏi Duyên tỷ (quản gia thân yêu của mình) cách biên tập. Những bạn nào muốn tham gia biên tập mà thấy cái điều bốn không ngọng mới sợ (mình đọc còn thấy không làm nổi nữa là #^#)

Đầu tiên yêu cầu biên tập là phải đúng nguyên tác, điều này thì ok khỏi phải bàn rùi. Nhưng tiếp theo sau là gì ??? Tới đây chính người ra đề lại lúng túng không giải nổi !!! Chính xác là vì bản thân người ra đề cũng thừa hiểu có những đoạn chỉ có thể thay từ giữ nghĩa mới chuyển được cốt lõi câu văn (nói nôm na là hoán ngữ truyền thần) . Vì vậy mới có cái câu cắc cớ là có thể dịch theo nghĩa của câu phóng tác đôi chút nhưng vẫn phải theo đúng nguyên tác. Điều này đọc lên thấy nó lủng củng cực kỳ vì nếu có nghiên cứu qua Hán Việt và văn hóa Trung Quốc đều thừa hiểu có những từ không có trong Việt ngữ chỉ có thể lấy tương đương mà thôi (như có một món ăn ở tỉnh Sơn Tây dùng hạt bắp đồ nhuyễn như xôi nướng thành bánh thì đố có tiếng Việt nào tương ứng). Vì vậy mình từng đề nghị chỗ nào không hiểu hoặc không chắc thì cứ cho nó một sao rồi chú thích (các bạn dịch Biên Hoang làm rất tốt đấy thôi).

Đến giờ Tinh Tú Lầu sao y bản chính mà chẳng chịu coi nó đúng sai chỗ nào, còn phù hợp không và phải thay đổi ra sao, cái này phải coi lại đấy nha. Mong rằng những quy định Tinh Tú Lầu sẽ được sớm cập nhật và chỉnh sửa lại.

Còn riêng chuyện Long Hổ Chu Huyền thì thấy cách làm rất hay nhưng phân công gì kỳ cục quá ^=^ Chuyện Thanh Long Điện thì mình không bàn chỉ bàn chuyện Bạch Hổ với Huyền Vũ thui nha. Dịch tiếng Anh hả @@ tán thành hai tay hai chân luôn nhưng chừng nào dịch, truyện dài hay ngắn, kế hoạch ra sao ??? Giờ lo mấy bộ Thần Mộ, Tinh Thần Biến mà còn muốn chui mộ, tâm thần biến đây ở đó mà dịch tiếng Anh. Dịch thuật thì góp sức vào là quý, phân chia là chuyện nhỏ nhưng Huyền Vũ với Chu Tước Điện mục đích gì ??? Nếu trùng nhau thì thà gom chung chảo cho đỡ mệt đầu. Nếu là mình thì mình cho dịch giả vào hết Huyền Vũ Điện còn Chu Tước thì dành riêng cho ai dịch solo vào đó. Tất nhiên là có giao kèo đàng hoàng chứ không phải vào đó hát bản "tình đơn phương" được đâu, ai lật kèo thì cho "đi về nơi xa" ah. Làm vậy dễ quản lý mà đỡ cồng kềnh, thời buổi tinh giản biên chế mà hành chánh TTL luộm thuộm quá ai dám theo đây. Mình đi quảng cáo cũng thấy ngại nữa là.

Vài lời góp ý có gì chưa đúng thì bỏ qua nha, mình chỉ muốn Tinh Tú Lầu hoàn thiện hơn thôi. Ai thấy mình nói sai cứ mắng, mình xin nghe. Chỉ mong chửi mình xong thì bỏ qua chứ đừng chửi nhiều tập tội cái topic này.

P/s: Baccaicong làm ơn cho biết topic tiến độ làm tới đâu rồi. Nếu có gì khó khăn thì phải la lên cho người ta biết chớ. Thấy cứ hô khẩu hiệu "im lặng là vàng" hoài mình lại hiểu lầm ban cho "lời nói kim cương" bây giờ.

bac cai cong
10-04-2008, 01:02 AM
P/s: Baccaicong làm ơn cho biết topic tiến độ làm tới đâu rồi. Nếu có gì khó khăn thì phải la lên cho người ta biết chớ. Thấy cứ hô khẩu hiệu "im lặng là vàng" hoài mình lại hiểu lầm ban cho "lời nói kim cương" bây giờ.

Híc, huynh giục đệ quá trời luôn, đệ trả lời huynh rùi mà đang làm mừ:sad: Dạo này hơi bận vì mấy cái kế hoạch TTL rồi thiết kế box ẩn, rồi lại giúp việc tieuthu trong HDDT nên chưa có thời gian để làm cái topic đó. Trong hai ngày mữa sẽ làm xong.:wet::wet:

LụcVânTiênTổ
22-04-2008, 09:51 AM
vậy cho đệ thử việc đi...đưa mấy chương xa để cho đệ biên tập thử xem sao...
nếu được thì mấy huynh khen đệ 1 tý còn không được thì góp ý với đệ cố gắng lần sau...